انواع ساختار سازمانی که باید برای کسب و کار خود طراحی کنید.

  • ساختار سازمانی به شما کمک می کند سلسله مراتب رهبری و جریان اطلاعات شرکت خود را تعیین کنید.

    • ساختار سازمانی و استراتژی ساختار سازمانی مجموعه‌ای از قوانین، نقش‌ها، روابط و مسئولیت‌هایی است که نشان می‌دهد چگونه فعالیت‌های شرکت شما برای رسیدن به اهدافش هدایت می‌شوند.
    • هشت نوع ساختار سازمانی وجود دارد که هر کدام از نظر اینکه چه کسی قدرت را دارد، متمرکز یا غیرمتمرکز است.
    • هر ساختار دارای مزایا و معایبی است که باید هنگام انتخاب یکی برای شرکت خود در نظر بگیرید در صورت مازاد معایب باید برای اصلاح ساختار سازمانی اقدام کرد.
    • این مقاله برای صاحبان مشاغلی است که کارمندان دارند و به دنبال تصمیم گیری در مورد ساختار سازمانی مناسب برای شرکت خود هستند.

    اداره یک کسب و کار به معنای تفویض موفقیت آمیز وظایف بین کارمندان است و  همچنین به این معنی است که در مورد همه پروژه‌ها حرف آخر را می‌زنید یا اگر شرکت شما در بخش بزرگ‌تر است، افرادی را استخدام کنید که به اندازه کافی به آن‌ها اعتماد دارید تا قدرت تأیید کامل را به آنها بدهید. یک ساختار سازمانی برای کسب و کار شما می تواند به شما کمک کند تا بفهمید که مسئولیت های شرکت شما کجا و با چه کسی است و شما انواع زیادی دارید که می توانید از بین آنها انتخاب کنید.

    ساختار سازمانی چیست؟

    ساختار سازمانی مجموعه‌ای از قوانین، نقش‌ها، روابط و مسئولیت‌هایی است که تعیین می‌کنند فعالیت‌های یک شرکت چگونه باید برای دستیابی به اهدافش هدایت شوند. همچنین بر جریان اطلاعات از طریق سطوح شرکت حاکم است و روابط گزارش دهی را بین کارکنان سطح متوسط، مدیریت ارشد، مدیران اجرایی و مالکان مشخص می کند. این در واقع یک سلسله مراتب برای یک شرکت است، اگرچه برخی ساختارهای سازمانی بر فقدان تقریباً کلی سلسله مراتب تأکید دارند.

    چند نوع ساختار سازمانی وجود دارد؟

    در تحقیق خود، ممکن است در ابتدا بخوانید که دو نوع ساختار سازمانی وجود دارد: متمرکز و غیرمتمرکز. با این حال، استفاده از این دو طبقه بندی برای هر ساختار تیمی ممکن است با قلم موی بسیار گسترده رنگ آمیزی کند. به همین دلیل است که کارشناسان هشت نوع ساختار سازمانی را ارائه کرده اند که هر کدام متمرکز یا غیرمتمرکز هستند:

    1. ساختار سلسله مراتبی (همچنین به عنوان ساختار خط شناخته می شود)
    2. ساختار تابعی
    3. ساختار تقسیمی (همچنین به عنوان ساختار چندبخشی شناخته می شود)
    4. ساختار فلاتارکی (همچنین به عنوان ساختار افقی یا مسطح نیز شناخته می شود)
    5. ساختار ماتریسی
    6. ساختار تیم
    7. ساختار شبکه
    8. ساختار پیش بینی شده

    همه اینها به جز ساختارهای مسطح، تیمی و شبکه متمرکز هستند. در یک ساختار متمرکز، قدرت از زنجیره فرماندهی به سمت مدیران اجرایی و مالکان جریان می‌یابد، در حالی که ساختارهای سازمانی غیرمتمرکز قدرت بسیار بیشتری را به افراد غیر مجری و غیرمالک می‌دهند و ما در یک لحظه بیشتر به نحوه کارکرد آن خواهیم پرداخت.

    اکنون که هشت نوع ساختار سازمانی را می‌شناسید، احتمالاً از خود می‌پرسید که کدام یک برای تجارت شما بهترین است. پاسخ، مانند بسیاری از مسائل تجاری، این است که انتخاب صحیح بر اساس شرکت متفاوت است. در زیر، جزئیات هر ساختار سازمانی را شرح می‌دهیم تا بتوانید تشخیص دهید که کدام مدل به بهترین وجه با شیوه‌های تجاری فعلی و نیازهای تجاری آینده شما مطابقت دارد.

    مقاله پیشنهادی:   آشنایی با ویژگی ها و اهمیت ساختار سازمانی

    ۱. ساختار سلسله مراتبی

    ساختار سلسله مراتبی که به عنوان سازمان خطی نیز شناخته می شود، رایج ترین نوع ساختار سازمانی است. زنجیره فرمان آن چیزی است که احتمالاً وقتی به هر شرکتی فکر می کنید به ذهن خطور می کند: قدرت از هیئت مدیره به سمت مدیر عامل از طریق بقیه شرکت ها از بالا به پایین جریان می یابد و این امر ساختار سلسله مراتبی را به یک ساختار سازمانی متمرکز تبدیل می کند.

    در یک ساختار سلسله مراتبی، یک مدیر کارکنان اغلب بر تمام بخش ها نظارت می کند و به مدیر عامل گزارش می دهد. این ساختار برای هر کسب و کاری در هر صنعتی مناسب است.

    برخی از مزایای ساختار سلسله مراتبی عبارتند از:

    • روابط گزارش دهی، سازمان پروژه و تقسیم اختیار را به وضوح تعریف می کند.
    • این نردبان شرکت و ساختار تبلیغاتی شرکت شما را به تفصیل شرح می دهد و در نتیجه کار با کیفیت بالا را تشویق می کند.
    • این به تخصصی شدن کار هر کارمند کمک می کند.
    • روابط قوی تری را بین کارمندان در یک تیم ایجاد می کند.

    همچنین در انتخاب ساختار سلسله مراتبی اشکالاتی وجود دارد:

    • موانع بوروکراتیک می تواند تکمیل پروژه را به تاخیر بیندازد و کارمندان را از ریسک کردن منصرف کند.
    • ممکن است کارمندان را تشویق کند که بخش خود را در اولویت قرار دهند و سرپرستان را به جای کل شرکت هدایت کنند.
    • این می تواند باعث شود که کارمندان احساس کنند در مورد نحوه برخورد با پروژه های خود حرفی ندارند.

    ۲. ساختار عملکردی

    ساختار عملکردی یک ساختار متمرکز است که تا حد زیادی با ساختار سلسله مراتبی همپوشانی دارد. با این حال، نقش مدیر کارکنان به جای آن بر عهده هر بخش است – به عبارت دیگر، هر بخش مدیر کارکنان خود را دارد که به مدیر عامل گزارش می دهد. هر شرکتی با چندین بخش با اندازه متوسط ​​ممکن است ساختار عملکردی را مناسب بداند.

    برخی از مزایای ساختار عملکردی عبارتند از:

    • این به کارکنان کمک می کند تا نقش های خاص و تخصصی را توسعه دهند.
    • این امر خودکفایی و نوآوری بخش‌ها و کارکنان را افزایش می‌دهد.
    • این مقیاس به راحتی برای شرکت ها در هر اندازه کار می کند.

    برخی از معایب ساختار عملکردی عبارتند از:

    • ارتباط و تعامل بین بخش های مختلف را تشویق نمی کند.
    • جزئیات کلیدی فرآیندها و استراتژی ساختار سازمانی را از کارمندان خارج از آن بخش پنهان می کند.

    ۳. ساختار تقسیمی

    ساختار متمرکز، که به عنوان یک سازمان تقسیم‌بندی شناخته می‌شود، در شرکت‌های سازمانی با بخش‌ها، بازارها یا مناطق بزرگ بسیار رایج است. در ساختار بخش، هر خط یا محصول، مدیر اجرایی خاص خود را دارد. شرکت های بزرگ از هر نوعی، به ویژه در صنایع تولیدی، بهترین مورد مناسب برای این ساختار هستند.

    مزایای اصلی یک سازمان تقسیمی عبارتند از:

    • بخش‌های مختلف انعطاف‌پذیری دارند تا به طور جداگانه از شرکت به طور کلی فعالیت کنند.
    • با نیازهای مشتری سازگارتر است.
    • بخش های فردی استقلال و فضای بیشتری برای نوآوری دارند.
    مقاله پیشنهادی:   تحقیقات بازار در دیجیتال مارکتینگ

    برخی از معایب ساختار تقسیمی عبارتند از:

    • خطر تکرار تصادفی منابع را به دنبال دارد.
    • ارتباط ضعیف و تعامل کم بین بخش های مختلف را تشویق می کند.
    • به جای اینکه شرکت را در برابر رقبای خارجی متحد کند، رقابت داخلی را در بین بخش ها تشویق می کند.

    ۴. ساختار تخت

    ساختار مسطح یک ساختار سازمانی غیرمتمرکز است که در آن تقریباً همه کارکنان از قدرت برابر برخوردار هستند. حداکثر، مدیران اجرایی ممکن است فقط کمی بیشتر از کارمندان اختیار داشته باشند. این ساختار سازمانی در استارت‌آپ‌هایی که رویکردی مدرن برای کار دارند یا هنوز کارمندان کافی برای تقسیم به بخش‌ها ندارند، رایج است. این باعث می‌شود که سازه‌های مسطح به‌ویژه برای صنعت فناوری، که خانه بسیاری از استارت‌آپ‌های کوچک با ترتیبات کاری انعطاف‌پذیر است، مناسب باشند.

    برخی از مزایای ساختار مسطح عبارتند از:

    • کارکنان مسئولیت و استقلال بیشتری دارند.
    • ارتباط و تعامل بین کارکنان را بهبود می بخشد.
    • اجرای شیوه‌ها یا ایده‌های جدید سریع‌تر است، با خطر کمتر خطا.

    معایب اصلی یک سازه مسطح عبارتند از:

    • کارکنان فاقد نظارت هستند.
    • ممکن است در مورد روش های گزارش دهی سردرگمی وجود داشته باشد.
    • کارکنان فاقد مهارت های تخصصی هستند یا آن را توسعه نمی دهند.
    • با رشد شرکت، مقیاس پذیری ضعیفی دارد.

    ۵. ساختار ماتریسی

    ساختار ماتریسی شکلی سیال از ساختار سلسله مراتبی کلاسیک است و این ساختار سازمانی متمرکز به کارکنان اجازه می دهد تا در صورت نیاز از یک بخش به بخش دیگر حرکت کنند. شما ممکن است با این ساختار در صنایعی مواجه شوید که کارمندان بسیار ماهر را در خود جای قرار داده اند که ممکن است تنها متخصصان شرکت در زمینه خود باشند.

    مزایای اصلی یک سازمان ماتریسی عبارتند از:

    • سرپرستان برای انتخاب بهترین کارمندان برای یک پروژه انعطاف پذیر هستند.
    • این امکان یک نمودار سازمانی پویا با مسئولیت های متفاوت را برای کارمندان فراهم می کند.
    • کارمندان این فرصت را دارند که فراتر از نقش های اصلی خود مهارت هایی را بیاموزند و پرورش دهند.

    برخی از معایب یک سازمان ماتریسی عبارتند از:

    • ممکن است بین نیازهای سازمان پروژه و سازمان دهی تضاد منافع وجود داشته باشد.
    • نمودار سازمانی مستعد تغییرات منظم است.

    ۶. ساختار تیم

    ساختار تیمی یک ساختار غیرمتمرکز اما رسمی است که به مدیران بخش اجازه می دهد تا در صورت نیاز با کارمندان سایر بخش ها همکاری کنند. این شبیه به یک ساختار ماتریسی است، اما تمرکز کمتری بر سیالیت کارکنان است تا سیالیت سرپرست، که منجر به ساختار عملکردی غیرمتمرکز می شود. هر صنعتی که در آن ساختارهای مسطح یا ماتریسی رایج است، ممکن است خانه بسیاری از شرکت‌ها با ساختار تیمی باشد.

    مزایای ساختار تیم عبارتند از:

    • فقدان نیروی کار تقسیم‌بندی شده باعث بهره‌وری، رشد و شفافیت می‌شود.
    • تجربه کارمند را بر سابقه کار اولویت می دهد.
    • وظایف مدیریت کارکنان را به حداقل می رساند.

    برخی از معایب ساختار تیم عبارتند از:

    • با توجه به براندازی بالقوه نقش‌های اجرایی سنتی و سطوح پایین‌تر، ممکن است کارکنان را گیج کند.
    • این نردبان شرکت را پنهان می کند و ممکن است کارکنان را از تلاش بیشتر برای ترفیع منصرف کند.

    ۷. ساختار شبکه

    ساختار شبکه به ویژه برای یک شرکت بزرگ، چند شهر یا حتی بین المللی که در عصر مدرن فعالیت می کند مناسب است و این نه تنها روابط بین بخش‌ها را در یک مکان اداری، بلکه بین مکان‌های مختلف و تیم فریلنسرهای هر مکان، شرکت‌های شخص ثالث که وظایف خاصی به آنها برون سپاری می‌شود و موارد دیگر سازماندهی می‌کند.

    مقاله پیشنهادی:   ساختار سازمانی مدیران

    در حالی که این ممکن است برای یک نوع ساختار شبکه تا جزئیات زیاد به نظر برسد، این ساختار غیرمتمرکز می تواند برای درک منابع انسانی شرکت شما مفید باشد. معمولاً با ساختارهای شبکه در میان توزیع‌کنندگان، شرکت‌های فناوری یا شرکت‌های لجستیکی با شعبه‌های بین‌المللی مواجه می‌شوید.

    اینها مزایای بالقوه ساختار شبکه هستند:

    • درک نحوه توزیع نقش‌های عملکردی بین کارکنان در محل، کارمندان خارج از سایت، مترجمان آزاد و اشخاص ثالث برون‌سپاری شده را بهبود می‌بخشد.
    • انعطاف پذیری یک بخش یا مکان را برای واگذاری وظایف به دیگری افزایش می دهد.
    • باعث ایجاد ارتباطات، همکاری و نوآوری کارکنان می شود.
    • این به وضوح گردش کار و زنجیره دستورات را در مشاغل بزرگ ترسیم می کند.

    معایب احتمالی ساختار شبکه عبارتند از:

    • این پیچیده است، به ویژه در مورد فرآیندهای خارج از دفتر.
    • مبهم است که کدام کارمند، بخش یا اداره باید تصمیم نهایی را بگیرد.

    ۸. ساختار پیش بینی شده

    در یک ساختار پیش بینی شده، تمرکز بر یک پروژه در یک زمان است. در این ساختار سازمانی متمرکز، مدیران پروژه به عنوان سرپرست عمل می کنند، نه فقط تخصیص دهنده منابع و تصمیم گیرندگان.

    بر خلاف سایر انواع ساختار، یک ساختار پیش بینی شده شامل از کار انداختن تیم ها و منابع پس از اتمام پروژه است. اما این مانند انواع دیگر ساختارهای سازمانی است که سلسله مراتب آشکاری وجود دارد. تیم‌های توسعه نرم‌افزار ممکن است از ساختارهای پیش‌بینی‌شده با توجه به پیچیدگی‌هایی که می‌توانند در توسعه برنامه یا وب‌سایت وارد شوند، سود ببرند.

    برخی از مزایای ساختار پیش بینی شده عبارتند از:

    • تصمیم گیری و ارتباطات کارآمدتر را تقویت می کند.
    • احساس فوریت در مورد تکمیل پروژه، همکاری کارکنان را افزایش می دهد.
    • انعطاف پذیری و تطبیق پذیری کارکنان را افزایش می دهد.

    برخی از معایب ساختار پیش بینی شده عبارتند از:

    • ضرب الاجل های سخت می تواند استرس کارگران را افزایش دهد.
    • قدرت ممکن است به شدت با مدیر پروژه متمرکز باشد.
    • فرصتی برای توسعه مهارت های طولانی مدت در میان کارکنان ندارد.
    • در زیر نموداری است که هشت نوع ساختار سازمانی را خلاصه می کند.

    کدام ساختار سازمانی بهتر است؟

    هیچ ساختار سازمانی واحدی برای همه مشاغل بهترین نیست. هنگام تعیین یک مورد مناسب برای شرکت خود، به این فکر کنید که چقدر می خواهید به کارکنان خود بدهید، چقدر فضایی برای نوآوری دارید، شرکت شما چقدر بزرگ است و چقدر تعامل بین کارمندان برای شما مهم است. پس از سنجیدن این عوامل، احتمالاً خواهید فهمید که کدام ساختار سازمانی برای شما بهترین است و اگر اشتباه متوجه شوید،

    همیشه می توانید به ساختار سازمانی دیگری بروید و در این موقع شما با موضوع اصلاح ساختار سازمانی مواجه می شوید که می تواند پس اصلاح ساختار سازمانی را با کمک تدوین استراتژی ساختار سازمانی انجام دهید. هر سازمانی ساختار مختص به خود طراحی می کند و می توانید به نمونه های ساختار سازمانی شرکت های بزرگ و برتر دسترسی داشته باشید.

    میانگین امتیازات ۵ از ۵
    از مجموع ۳ رای
    فاطمه حسین زاده

    مطالب زیر را حتما بخوانید:

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    لینک کوتاه: